محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2313

مرآة البلدان ( فارسى )

چهل چشمهء لار طبرستان : كه آن را قرخ بلاغ هم مىگويند . دره‌اى است عريض كه منتهى عرض آن هزار ذرع و امتدادش تقريبا از مشرق به مغرب كمابيش دو فرسنگ و تمام رودخانهء لار از طرف مغرب به مشرق جريان دارد . اين اسم خالى از مسمى نيست و محتمل است زياده از چهل چشمه آب از كوههاى اطراف داخل رودخانهء لار شود . هوايش در تابستان نهايت معتدل بلكه شبها زياد سرد است . خانلر خان سيل سپر با طايفهء خود كه در ورامين املاك و قشلاق دارند ايام تابستان را آنجا به سر مىبرند . بناى عمارتى هم خانلر خان آنجا نموده بود ولى شدت سرماى زمستان آن را منهدم كرده و آثار آن باقى است . در دهنهء اين دره آثارى قديمى پيداست و بعضى جاهاى آن را پنج سال قبل حفر كردند . شمعدان چدنى كار قديم و بعضى اسباب ديگر بيرون آمد . يكى از يورتهاى لار كه در تابستان اردوى همايون در آنجا اقامت مىفرمايد چهل چشمه است . چهل حجره : از قرى و مزارع بلوك چناران مشهد مقدس است . چهل حصار : از قلعه‌هاى قديم اسفراين جاى هفت زوج گاو ملك دارد . آبش از رودخانهء آوردغان . يك رشته قنات هم دارد . سكنهء آن سى و پنج خانوار است . چهل‌ذرعى : از قراى شبانكارهء فارس است . چهل‌ذرعى : نيز از قراى شبانكارهء فارس است . چهل ستون : اسم يكى از عمارات ديوانى اصفهان است . اين عمارت در وسط باغى است كه تقريبا چهل جريب زمين دارد . در جلو عمارت حوضى طويل است كه به اصطلاح خود اهل اصفهان آن را درياچه مىنامند . در طنبى اين عمارت صورت مجلس سلاطين صفويه و يكى از جنگهاى نادر شاه افشار مرتسم مىباشد . حوضى از مرمر كه در چهار گوشهء آن چهار پايه ستون سنگى است و صورت شير از هر طرف پايهء ستون با كمال امتياز